- Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) skontrolowała ponad 818 tys. szt. zabawek importowanych spoza Unii Europejskiej (UE).
- Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali niebezpieczne produkty już na granicy i nie trafiły one do sprzedaży.
Wyobraźnia dzieci nie zna granic. Dlatego zabawki powinny nie tylko bawić i rozwijać, ale przede wszystkim być bezpieczne. Kontrole prowadzone przez KAS pokazują jednak, że na rynek wciąż próbują trafiać produkty, które mogą stanowić zagrożenie dla najmłodszych.
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej każdego dnia kontrolują towary trafiające do Polski spoza UE. Ich zadaniem jest nie tylko ochrona rynku, ale przede wszystkim zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów – szczególnie dzieci. W ramach prowadzonych zintensyfikowanych działań kontrolnych trwających od 5 marca do 15 maja 2026 r. skontrolowano ponad 818 tys. szt. zabawek.
Kontrole obejmowały, m.in. sprawdzenie, czy zabawki posiadają:
• dane identyfikujące producenta, importera,
• oznaczenie identyfikujące produkt,
• prawidłowo sporządzoną deklarację zgodności,
• oznakowanie CE,
• wymagane ostrzeżenia,
• instrukcję użytkowania w języku polskim.
Najczęstsze nieprawidłowości wykrywane podczas kontroli
Organy celne, w okresie od 5 marca do 15 maja 2026 r. wystosowały łącznie 335 wniosków o wydanie opinii, dotyczących podejrzeń naruszenia przepisów, z czego 321 do Inspekcji Handlowej (IH) oraz 14 do Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE). W 287 przypadkach podejrzenia zostały potwierdzone, co oznacza, że nieprawidłowości stwierdzono w blisko 86% spraw. Najczęściej wykrywane nieprawidłowości dotyczyły:
• braku ostrzeżeń,
• braku danych importera,
• braku oznakowania CE,
• braku deklaracji zgodności,
• braku instrukcji użytkowania,
• braku oznaczenia identyfikującego produkt,
• błędów w deklaracji zgodności,
• błędnych ostrzeżeń dotyczących wieku dziecka lub sposobu użytkowania.
Ftalany pod lupą laboratoriów KAS
Brak wymaganych oznaczeń i dokumentacji może świadczyć o tym, że zabawki nie zostały poddane odpowiednim badaniom bezpieczeństwa lub nie spełniają wymagań konstrukcyjnych, chemicznych czy mechanicznych. Produkty takie mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia dzieci. Około 76% przypadków, w których potwierdzono nieprawidłowości, dotyczyło produktów pochodzących z Chin.
Dane te pokazują, jak ważną rolę odgrywają kontrole prowadzone na granicy. Dzięki działaniom KAS możliwe jest wykrywanie produktów, które mogą być niebezpieczne lub nie spełniać wymagań harmonizacyjnych jeszcze przed ich wprowadzeniem do sprzedaży. Kontrole obejmowały również badania laboratoryjne prowadzone w laboratoriach KAS pod kątem obecności ftalanów (objętych ograniczeniami rozporządzenia REACH) – substancji chemicznych stosowanych do zmiękczania tworzyw sztucznych. Ich nadmierna obecność może negatywnie wpływać na zdrowie dzieci, dlatego ich stosowanie w zabawkach podlega ścisłym ograniczeniom.
Do badań laboratoryjnych pobrano 49 próbek zabawek. W dwóch przypadkach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm ftalanu diizononylu (DINP). Jak pokazują dane z ostatnich lat, działania KAS prowadzone wspólnie z organami nadzoru rynku wskazują na poprawę jakości importowanych zabawek i spadek liczby nieprawidłowości badanych próbek.
Na co zwracać uwagę przy zakupie zabawek
W 2022 r. podczas kontroli zabawek typu „slime" oraz zabawek pociskowych i dźwiękowych 23 z 41 modeli nie spełniały wymagań (56%). W 2024 r. nieprawidłowości stwierdzono w 10 z 15 modeli zabawek elektronicznych (67%). Natomiast w 2026 r. jedynie 2 z 49 pobranych próbek były niezgodne z wymaganiami, co stanowi ok. 4% nieprawidłowości.
Celem powyższych działań KAS jest niedopuszczenie do obrotu produktów, które mogą stanowić zagrożenie dla konsumentów, w tym dzieci. Funkcjonariusze zatrzymują towary już na granicy, zanim trafią na sklepowe półki.
Przypominamy, że szczególną ostrożność warto zachować dokonując zakupów, np. z okazji Dnia Dziecka. Niska cena czy atrakcyjny wygląd nie powinny być jedynym kryterium wyboru zabawki.
Rodzice przed zakupem powinni zwrócić uwagę:
• czy zabawka posiada znak CE,
• czy znajdują się na niej dane producenta lub importera,
• czy dołączono instrukcję i ostrzeżenia w języku polskim,
• czy produkt jest odpowiedni do wieku dziecka,
• czy zabawka nie posiada małych elementów, ostrych krawędzi lub intensywnego chemicznego zapachu.
Współpraca KAS z organami nadzoru rynku
Kontrole były prowadzone z inicjatywy KAS we współpracy z organami nadzoru rynku, w szczególności z IH i UKE.
Taka współpraca pozwala skutecznie eliminować niebezpieczne produkty, chronić konsumentów oraz zapewniać uczciwe warunki konkurencji dla przedsiębiorców działających zgodnie z przepisami UE.
Działania KAS mają również wymiar edukacyjny i prewencyjny. Ich celem jest zwiększanie świadomości importerów i konsumentów na temat obowiązujących wymagań prawnych oraz konsekwencji związanych z wprowadzaniem do obrotu produktów niebezpiecznych i niespełniających właściwych dla nich wymagań harmonizacyjnych.
